Poradnik inwestora

2017-01-11 10:49:47

Lokalizacja na działce

Przed podjęciem decyzji o zakupie działki pod budowę domu weź pod uwagę następujące aspekty:

  • ukształtowanie terenu pod budowę
  • okolicę
  • dostępną w pobliżu infrastrukturę (kanalizacja, linie energetyczne, przyłącza gazowe, dostęp do drogi itp.)
  • status prawny gruntu

Przy wznoszeniu nowego budynku na działce niezwykle istotna jest jego lokalizacja – to wówczas zaczyna się spełniać jego funkcja energooszczędna. Powinieneś więc brać pod uwagę usytuowanie domu względem stron świata, bowiem prawidłowa ekspozycja na promienie słoneczne umożliwia oszczędności w ogrzewaniu. Niech posadowienie twojego domu na działce nie sprzyja powstawaniu przeciągów, które będą wychładzać jego bryłę.

Wznosząc budynek energooszczędny lub pasywny z pewnością zainstalujesz w nim systemy źródeł energii odnawialnej (OZE), dlatego już na etapie projektowania dobrze jest przewidzieć, gdzie będą umieszczone te urządzenia. Jest to szczególnie ważne np. przy planowaniu instalacji fotowoltaicznej lub kolektorów słonecznych, gdzie ogromne znaczenie ma nie tylko czas trwania ekspozycji na słońce, ale także brak stref zacienienia, które ograniczą efektywność pracy wspomnianych systemów.

Ukształtowanie działki a energooszczędność

Wybierając działkę warto zwrócić uwagę na już istniejące na niej obiekty, jak również samo ukształtowanie terenu. Sprawdź, czy i jaka rośnie na tym gruncie tzw. zieleń wysoka, czyli głównie drzewa, gdyż te mogą w znaczący sposób utrudnić zagospodarowanie działki. Konieczność wycięcia istniejącego już drzewostanu natomiast kłóci się z pojęciem budownictwa ekologicznego i zrównoważonego.

Jeśli więc na wybranej przez ciebie działce istnieją takie naturalne przeszkody do właściwego zaprojektowania budynku, wówczas zdecydowanie lepiej zrezygnować z dostępnych na rynku gotowych modeli domów i postawić na indywidualną współpracę z architektem.

Może się także zdarzyć przypadek odwrotny, kiedy to istniejącą na działce zieleń będzie można wykorzystać jako element integralnie współdziałający z rozwiązaniami technologicznymi i funkcjonalnymi budynku.

Usytuowanie na działce względem kierunków świata

Energooszczędny budynek powinien być tak usytuowany na działce, ażeby wykorzystać maksymalnie wszystkie pozytywne jej parametry i zniwelować do minimum negatywy.

W związku z tym dom powinien być, w miarę możliwości, skierowany częścią dzienną - w której zwykle zlokalizowany jest pokój dzienny - na południe lub południowy zachód. Wszystkie natomiast pomieszczenia techniczne, porządkowe, schowki i garaże najlepiej zaprojektować tak, żeby były umiejscowione od strony północnej bryły budynku.

Takie usytuowanie budowli automatycznie narzuca konkretny sposób kształtowania jej przestrzeni wewnętrznej, z podziałem na strefę ciepłą i zimną. Pozwala to, zgodnie z ideą domów energooszczędnych, na maksymalne wykorzystanie światła słonecznego w okresach zimnych i zapobiega zbytniemu nagrzewaniu w okresach ciepłych pomieszczeń, co do których jest to niewskazane.

Największa powierzchniowo elewacja domu powinna być zwrócona w kierunku południowym, natomiast najmniejsza w kierunku północnym. Takie rozwiązania zapewniają budynki z dachem jednospadowym, które, niestety, jest jeszcze bardzo rzadko stosowane w Polsce. Wynika to prawdopodobnie z braku tradycji budowy takich domów, jednakże z punktu widzenia energooszczędności i ekologii warto się nad takim rozwiązaniem zastanowić.

Jak zaprojektować zieleń wokół budynku?

Najważniejszym elementem projektu zieleni w budynkach energooszczędnych, a szczególnie pasywnych, jest właściwe zaprojektowanie zieleni wysokiej. Zieleń wysoka oraz jej usytuowanie w stosunku do domu jest technologicznie powiązana z budynkiem i systemami OZE zaprojektowanymi w samym domu.

Oto kilka podstawowych zasad, do których należy się stosować:

  • od strony południowej umieszczamy zawsze drzewa liściaste
  • od strony północnej - drzewa iglaste

Wyjaśniamy - od strony południowej umieszczone są zawsze największe przeszklenia, których zadaniem jest maksymalne wykorzystanie oddziaływania promieniowania słonecznego. W lecie, kiedy ekspozycja na słońce jest długa i intensywna, może to doprowadzić do zbytniego nagrzewania się budynku, a co za tym idzie - do przegrzania i zmniejszenia sprawności wentylacji mechanicznej.

Chcąc uniknąć tego efektu często stosuje się od strony południowej różne systemy zacienienia. Najprostsze jest nasadzenie drzew liściastych od tej właśnie strony. Korony drzew liściastych skutecznie zacieniają południową elewację budynku zapobiegając efektowi przegrzania. Jednocześnie w okresie zimowym, kiedy ekspozycja na słońce trwa maksymalnie kilka godzin dziennie, drzewa pozbawione liści nie stanowią bariery dla światła słonecznego.

Z kolei umieszczanie drzew iglastych od strony północnej związane jest z ich funkcją w okresie zimy. Drzewa iglaste, jako rośliny zimnozielone, nie zmieniają się przez cały rok. Nasadzone od strony północnej elewacji, w niewielkiej odległości około 2-4 metrów, stanowią naturalny bufor zapobiegający nadmiernej utracie ciepłą przez północną ścianę budynku.

Jak zatem widać, niewłaściwy wybór działki pod budowę domu może skutecznie zniweczyć postawienie na niej energooszczędnego lub pasywnego budynku, jeśli wcześniej nie weźmiemy pod uwagę opisanych wyżej aspektów.

O co pytać, na co zwrócić uwagę?

Przed wyborem projektu twojego domu zapytaj architekta, czy na działce, którą kupiłeś jest możliwe takie usytuowanie budynku względem stron świata, aby spełniał on wymogi dla domów energooszczędnych. Jeśli działka nie jest pod tym względem najlepsza, dowiedz się, jakie zabiegi możesz zastosować, ażeby usytuowanie na niej budynku było jak najbardziej zbliżone do warunków optymalnych.

Zakładając, że działka, na której ma stanąć dom, została wybrana w sposób prawidłowy, przed zakupem projektu typowego/katalogowego powinieneś zwrócić uwagę na to, czy funkcja wewnętrzna budynku pozwala na optymalne usytuowanie budynku, opisane w dalszej części poradnika.

Ma to znaczenie z punktu widzenia konieczności wprowadzenia zmian adaptacyjnych, których zakres jest określony w zgodzie na zmiany udzielanej przez projektantów. Zakres zmian może czasem uniemożliwić przeprowadzenie adaptacji dostosowującej budynek do właściwego usytuowania.

Jakie warunki powinna spełniać działka idealna dla budowy domu pasywnego lub energooszczędnego?

  • powinna mieć dobry dostęp do energii słonecznej, a więc możliwie małe strefy zacienienia przez inne obiekty, w tym np. drzewa, za wyjątkiem świadomie wybranych drzew zacieniających latem przeszklenia;
  • powinna być osłonięta od strony północnej drzewami iglastymi, gdyż wpływa to na stosunkowo małe wychładzanie budynku w zimie i tym samym mniejsze straty energii;
  • powinna mieć wejście i dojazd od strony północnej, co pozwala na usytuowanie w domu od tej strony chłodniejszych pomieszczeń, takich jak garaż, przedsionek, korytarz, pomieszczenia gospodarcze, bo to również wpływa na zmniejszenie strat energii.

W praktyce znalezienie idealnej pod każdym względem działki jest bardzo trudne, a często wręcz niemożliwe. Warto jednak zdawać sobie sprawę z tego, że im więcej korzystnych właściwości, które przedstawiliśmy, będzie miała rozpatrywana nieruchomość gruntowa, tym lepszych parametrów energetycznych będziesz mógł oczekiwać od projektowanego na niej budynku.

Zapamiętaj – analizuj projekty domów w tych biurach, które specjalizują się w budownictwie energooszczędnym czy pasywnym. Jest ich na razie niewiele, ale warto poświęcić czas na ich odnalezienie, gdyż dzięki temu znajdziesz projekt, który z założenia będzie spełniał wszystkie stawiane wymogi.


Będzie rewolucja w ogrzewaniu budynków?Naukowiec z Politechniki Gdańskiej opracował innowacyjną technologię. Energią słoneczną, przechowywaną w gruncie, można ogrzewać i ochładzać budynki przez cały rok. Komercjalizacja technologii potrwa jeszcze około dwóch lat, ale już teraz pomysłem interesują się deweloperzy.Przeczytaj >>
Buduj się i nie drażnij sąsiadaPrzepisy mówią, że budowa twojego domu nie musi wiązać się z koniecznością uzyskania zgody sąsiada. Jeśli ściśle do tych przepisów dostosowana jest wielkość działki i projekt w domu. Rzecz w tym, że stan idealny trudno osiągnąć i często z sąsiadem trzeba się liczyć.Przeczytaj >>
Instalacja wodociągowa – wykonaj ją prawidłowoInstalacja wodociągowa to układ przewodów z armaturą w budynku i na terenie nieruchomości, którego zadaniem jest dostarczenie wody dla odbiorcy zgodnie z zapotrzebowaniem o odpowiedniej jakości i określonym ciśnieniu.Przeczytaj >>
Oświetlenie – nowoczesność i nasze przyzwyczajeniaWymiana żarówek nie jest ostatnim krokiem w kierunku oszczędzania energii elektrycznej. Dalszą redukcję rachunków za prąd mogą zapewnić układy sterowania oświetleniem.Przeczytaj >>
Domy energooszczędne i pasywne – fakty i mityBudowa domów energooszczędnych i pasywnych to w budownictwie temat nadal jeszcze nowy. Nie wszyscy znają choćby podstawy ich funkcjonowania. W związku z tym pojawiło się wiele mitów. Przyjrzyjmy się najważniejszym z nich.Przeczytaj >>
Ustawa o OZE dyskryminuje energetykę wiatrowąW projekcie ustawy o OZE pojawił się zapis zakładający, że 100% produkcji energii elektrycznej zadeklarowanej w aukcji podlega rozliczeniu co 3 lata pod sankcją kary. Proponowane rozwiązanie budzi liczne kontrowersje wśród ekspertów oraz inwestorów, którzy podkreślają, że różnice w prognozowanej produkcji energii z wiatru, a tym ile jej się wytwarza w cyklach kilkuletnich, sięgają 15%.Przeczytaj >>